Bệnh thủy đậu (hay còn gọi là bệnh trái dạ hay thủy hoa) do siêu vi varicella zoster gây ra. Bệnh thường lưu hành cuối Đông sang Xuân, là một bệnh truyền nhiễm cấp tính ở trẻ em. Trẻ em từ 1 đến 4 tuổi mắc nhiều hơn, trẻ em dưới 6 tháng và trên 10 tuổi mắc ít, nếu đã phát bệnh 1 lần thì phần nhiều là không phát lại, tiên lượng tốt.
Bệnh thủy đậu lây lan ra sao?
Bệnh thủy đậu còn biết với tên gọi khác là trái rạ. Cả trẻ em và người lớn đều có nguy cơ nhiễm bệnh này. Tuy nhiên, lứa tuổi mắc nhiều nhất là trẻ em trong độ tuổi đi học, đa số là trẻ từ năm đến 13 tuổi. Đây là một bệnh có tính lây nhiễm rất cao, nếu trẻ em chưa được tiêm ngừa hoặc chưa từng bị thủy đậu thì 90% có thể bị thủy đậu khi tiếp xúc gần với người bị bệnh thủy đậu. Bệnh lây chủ yếu qua đường không khí, tiếp xúc với dịch tiết của nốt rạ. Mặt khác, bệnh cũng có thể truyền từ mẹ sang con nếu người mẹ đang mang thai bị nhiễm thủy đậu. Một điểm hết sức lưu ý đối với bệnh này là khi chưa nổi mụn nước, nghĩa là trước khi phát ban 1-2 ngày, trẻ mang siêu vi trùng thủy đậu đã có khả năng gây bệnh cho trẻ khác, khả năng lây lan này còn kéo dài vài ngày sau khi mụn nước đã đóng vảy. Do vậy, dù cách ly trẻ bị thủy đậu là bắt buộc nhưng không hiệu quả trong phòng tránh bệnh. Điều này giải thích vì sao khi trong lớp học hoặc trường học có trẻ bị bệnh thì bệnh lây lan rất nhanh và lây dai dẳng.
Bệnh lây qua đường hô hấp khi người lành hít phải những giọt li ti trong không khí thải ra từ mũi họng do người bệnh ho hoặc hắt hơi, hoặc lây qua tiếp xúc với mụn nước của người bệnh. Thậm chí có thể lây khi trẻ tiếp xúc với dụng cụ học tập, quần áo, đồ chơi… có chứa siêu vi trùng gây bệnh. Mặt khác bệnh cũng truyền qua nhau thai từ mẹ sang con nếu người mẹ đang mang thai bị nhiễm thủy đậu.
NGUY CƠ BỊ LÂY NHIỄM BỆNH THỦY ĐẬU
Thường thì ở người bình thường, thủy đậu chỉ xuất hiện 1 lần, sau đó cơ thể sẽ tự sản sinh ra một số loại kháng thể để chống lại virus thủy đậu tấn công lần 2, tức là sau đó người bệnh sẽ được miễn dịch suốt đời. Nếu virus này có bùng phát trở lại, nó sẽ xuất hiện dưới dạng bệnh Zona thần kinh. Vậy nên, những người đã từng bị thủy đậu thì sau này có bị tiếp xúc với virus gây bệnh Varicella-Zoster cũng không bị mắc trở lại.
Tuy nhiên với những người chưa từng bệnh bao giờ (hầu hết là trẻ nhỏ), nguy cơ lây nhiễm khi phạm vào 1 trong 3 con đường đã liệt kê trên đây sẽ là gần như chắc chắn, tỷ lệ mắc lên đến trên 90%.
Nguy hiểm hơn, virus Varicella-Zoster có thể bắt đầu lây từ người bệnh sang người lành trước khi các nốt mụn nước xuất hiện khoảng 1 – 2 ngày và kể cả sau khi các nốt mụn đó đã đóng vảy. Tức là vào những khoảng thời gian này, cả người bệnh lẫn người lành đều không biết hoặc chủ quan không đề phòng cách ly kỹ lưỡng, dẫn đến việc lây nhiễm xảy ra.
